Tìm kiếm 
Hôm nay Thứ bảy, ngày 24 tháng 02 năm 2018
Xi măng Việt Nam với công nghệ 4.0
Cập nhật lúc 09:48 ngày 08/12/2017

Từ khi người Pháp đầu tư dây chuyền sản xuất xi măng đầu tiên ở Việt Nam tại Tràng Kênh - Hải Phòng cách đây hơn 100 năm, ngành xi măng chìm đắm trong công nghệ lạc hậu suốt cả thế kỷ. Xi măng lò quay phương pháp ướt, quy mô nhỏ, rồi lò đứng thủ công, lò đứng cơ giới hóa cải tiến, tất cả đều gắn với lao động nặng nhọc, năng suất thấp, chất lượng không ổn định và ô nhiễm môi trường.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhu cầu xi măng tiêu thụ thấp, nhà đầu tư nhỏ lẻ, năng lực tài chính, công nghệ, thị trường đất yếu và thực ra công nghệ xi măng thế giới cũng mới có những bước tiến bộ vượt bậc từ khi ra đời công nghệ lò nung phương pháp khô, có tháp trao đổi nhiệt và hệ thống tiền nung. Điều đáng nói là sự thay đổi phương pháp nung kéo theo hàng loạt sự đổi mới đến chóng mặt ở tất cả các công đoạn của dây chuyền sản xuất xi măng theo phương pháp khô ra đời vào thời kỳ của công nghệ 3.0 nhưng thực ra công nghệ này đã đặt ra các tiền đề của công nghệ 4.0.

Nắm bắt được xu thế phát triển ngành xi măng Việt Nam đã nhanh chóng chuyển từ công nghệ sản xuất lạc hậu sang tiên tiến. Đây là công nghệ tự động hóa cao nhưng vẫn đan xen giữa tiên tiến hiện đại với những vấn đề tồn tại đặc biệt trong giải quyết môi trường.

Công nghệ mới trong sản xuất xi măng ở Việt Nam bắt đầu tư dây chuyền 1 Xi măng Hoàng Thạch với lò quay, sản xuất theo phương pháp khô, có tháp trao đổi nhiệt 4 tầng, có phòng điều khiển trung tâm mà từ đó gần như điều hành toàn bộ hoạt động của các công đoạn sản xuất, phát hiện các hỏng hóc, trục trặc nếu có. Hoàng Thạch 1 ra đời được cả nước ca ngợi là “nàng công chúa”, cảm thấy như là một dây chuyền sản xuất xi măng lý tưởng. Và bắt đầu tư sau dây chuyền 1 Xi măng Hoàng Thạch, Việt Nam nói lời từ biệt với đầu tư xi măng theo phương pháp ướt, trong khi nhiều nước trên thế giới trong đó có cả Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa lúc bấy giờ vẫn tiếp tục đầu tư sản xuất xi măng theo công nghệ theo phương pháp ướt.

Với sự phát triển, đổi mới công nghệ, thiết bị của ngành xi măng Thế giới, các dây chuyền sản xuất xi măng được đầu tư sau dây chuyền 1 của Xi măng Hoàng Thạch đã thể hiện tính vượt trội về mọi mặt. Hoàng Thạch 1 chỉ còn là tượng đài của bước đột phá đổi mới công nghệ và hiện nay đang cần được đầu tư cải tạo theo công nghệ tiên tiến hiện đại. Bức tranh của ngành xi măng Việt Nam hiện nay có hai màu sáng tối, một bên là các dây chuyền quy mô lớn, hiện đại và bên kia là các dây chuyền công suất nhỏ, thiết bị, công nghệ, tự động hóa còn ở mức trung bình, mặc dầu, các dây chuyền xi măng lò đứng gần như đã được cải tạo hoặc chuyển đổi sang công nghệ khác.

Với những dây chuyền công suất nhỏ thuộc mảng tối của bức tranh cần phải được đầu tư, đổi mới công nghệ nâng cao năng suất, chất lượng, giảm tiêu tốn vật chất, giảm chi phí vận hành và nâng cao khả năng bảo vệ môi trường. Đối với các dây chuyền công suất lớn, công nghệ tiên tiến so với dâu chuyền 1 Xi măng Hoàng Thạch, trong đó đáng chú ý là hệ thống tiền nung nâng cao hiệu quả quá trình phân hủy đá vôi, đẩy nhanh tiến độ phản ứng trong lò quay xi măng, rút ngắn chiều dài lò, tiết kiệm năng lượng và thay đổi hệ thống làm nguội clinker từ lò hành tinh sang hệ thống làm nguội clinker bằng ghi quay. Không khí làm nguội clinker được sử dụng làm gió 3 hỗ trợ việc đốt hiệu quả hệ thống tiền nung và sấy máy nghiền liệu.

Về thực chất, các nhà máy xi măng hiện đại của Việt Nam được đánh giá ngang bằng với nền xi măng Thế giời về đầu tư thiết bị công nghệ, với mức độ tự động hóa rất cao ở mọi công đoạn. Việc sử dụng kỹ thuật số, lắp đặt hệ thống xen xơ đủ để giám sát quá trình vận hành của thiết bị, nhờ đó từ trung tâm điều hành của dây chuyển mọi thông số hoạt động của dây chuyền được báo về, được cảnh báo và được điều hành. Cán bộ kỹ thuật, công nhân vận hành chỉ làm nhiệm vụ theo dõi, giám sát và xử lý các sự cố. Mặc dù lò nung xi măng hoạt động ở nhiệt độ cao nhưng mọi thông số về nhiệt độ đều được đo kiểu tự động, liên tục cả trong và ngoài lò và các vùng trong lò, nhờ đó, làm chủ được quá trình công nghệ.

Trong các thiết bị vận hành, các thông số nhiệt độ làm việc của máy móc như nhiệt độ dầu, độ nhớt dầu đều được đo kiểm chính xác. Tất cả hệ thống máy móc thiết bị trong dây chuyền sản xuất xi măng được vận hành theo các yêu cầu nghiêm ngặt. Ngược lại, máy móc cũng sẽ ngừng hoạt động khi vận hành không đúng theo yêu cầu của thiết bị. Rõ ràng xi măng Việt Nam đã hòa chung vào dòng chảy của sự phát triển của công nghệ thế giới và là một ngành sớm phát triển theo công nghệ 4.0. Tuy nhiên, trong việc bảo vệ môi trường, đâu đó vẫn còn tồn tại những bất cập mà chủ yếu là do ý thức của người vận hành hay của nhà quản lý.

Dây chuyền thiết bị được trang bị công nghệ hiện đại, hệ thống lọc bụi tiên tiến, luôn được đổi mới nhưng vì các lý do khác nhau vẫn còn những dây chuyền vận hành dưới mức có thể về bảo vệ môi trường chính vì vậy mà Nhà nước đang vào cuộc, đưa ra một số quy định về bảo vệ môi trường như lắp đặt hệ thống kiểm tra môi trường tự động 24/24h bằng online từ điểm phá thải bụi của nhà máy đến cơ quan quản lý môi trường của địa phương. Nhà nước cũng quan tâm đến việc xử lý sử dụng nhiệt thừa trong sản xuất xi măng để phát điện, giải pháp này vừa tiết kiệm năng lượng vừa bảo vệ môi trường. Xi măng Việt Nam hiện nay và trong những năm tới sẽ thực thi mạnh mẽ các giải pháp công nghệ, phế thải sinh hoạt và các chất thải nguy hại làm nguyên liệu, nhiên liệu trong sản xuất vừa mang lại hiệu quả kinh tế kỹ thuật vừa tham gia bảo vệ môi trường.

Quãng thời gian xi măng Việt Nam ứng dụng, tiếp nhận công nghệ mới từ các nước công nghệ phát triển chưa dài nhưng cuộc tấn công vào các công nghệ mới, tiên tiến đang diễn ra mạnh mẽ, rộng khắp, nhanh chóng làm thay đổi bộ mặt và vị thế của mình ở trong nước cũng như trên trường quốc tế. Tiến bước mạnh mẽ vào công nghệ 4.0 là đòi hỏi cho sự phát triển nhằm đưa ngành xi măng vươn lên chiếm lĩnh đỉnh cao về năng suất, chất lượng, tăng sức cạnh tranh và bảo vệ môi trường. Ngành xi măng cũng chính là ngành có đủ điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến, tự động hóa cao, ứng dụng các kết quả của công nghệ kỹ thuật số trong thời đại mới.

Theo Hiệp hội Xi măng Việt Nam