Khoa học công nghệ ngành Công Thương

Chủ nhật, 17/11/2019 | 13:25

Chủ nhật, 17/11/2019 | 13:25

Năng suất chất lượng

Cập nhật lúc 07:53 ngày 06/09/2019

Triển khai mô hình điểm Mizusumashi và Kamishibai cho DN Việt Nam

Trong khuôn khổ chương trình năng suất chất lượng quốc gia, 06 mô hình điểm đầu tiên áp dụng Mizusumashi và Kamishibai với 10 nghiên cứu điển hình thành công.
Thúc đẩy áp dụng mô hình, công cụ cải tiến năng suất chất lượng nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là một trong các nội dung trọng tâm của Chương trình quốc gia “Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hoá của doanh nghiệp Việt Nam đến năm 2020”.
Nhu cầu của doanh nghiệp ngày càng cao đòi hỏi các tổ chức và chuyên gia tư vấn cần cập nhật liên tục các nội dung, phương pháp quản lý tiên tiến mới nhằm giúp doanh nghiệp tăng năng suất, giảm chi phí.
Người điều phối tại Công ty Cổ phần Nông nghiệp Hùng Hậu. 
Mizusumashi (Người điều phối sản xuất) và Kamishibai (Bảng kiểm soát sản xuất) là hai công cụ quản lý theo phương cách người Nhật thuộc các công cụ của hệ thống sản xuất Toyota, phù hợp với loại hình doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, chú trọng vào quản lý hình ảnh và yếu tố con người nhằm giúp giảm thiểu lãng phí, nâng cao năng suất lao động. Do vậy sẽ hỗ trợ rất tốt trong việc triển khai các công cụ năng suất chất lượng khác. Kamishibai và Mizusumashi đã được các tổ chức, cá nhân trên thế giới nghiên cứu và phát triển từ nhiều năm về trước.
Qua một khoảng thời gian dài triển khai áp dụng thực tế tại rất nhiều doanh nghiệp ở nhiều quốc gia, ngày càng được hoàn thiện để giúp cho các doanh nghiệp giảm lãng phí, nâng cao năng suất. Mặc dù, Kamishibai và Mizusumashi được các nước trên thế giới triển khai mạnh và mang lại hiệu quả trong việc nâng cao năng suất nhưng tại Việt Nam, hiện chưa có thông tin chính thức về việc áp dụng hai công cụ này tại các doanh nghiệp Việt Nam.
Trong khuôn khổ chương trình năng suất chất lượng quốc gia, 06 mô hình điểm đầu tiên áp dụng Mizusumashi và Kamishibai với 10 nghiên cứu điển hình thành công. Qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm chi phí và tạo môi trường làm việc thân thiện, đảm bảo an toàn lao động cho CBCNV với hiệu quả được đo lường cụ thể bằng các số liệu và minh họa bằng hình ảnh rõ ràng. Các doanh nghiệp tham gia nhiệm vụ đánh giá cao kết quả thực hiện và có kế hoạch nhân rộng mô hình áp dụng tại chính doanh nghiệp mình theo khuyến nghị của nhóm chuyên gia. Ngoài hiệu quả về mặt tổ chức như giúp giảm các đơn hàng bị chậm, giảm các điểm thắt cổ chai, nâng cao việc sử dụng hình ảnh giúp phổ biến các nội dung liên quan đến quản lý sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp, v.v. nhiệm vụ còn mang lại hiệu quả về kinh tế thiết thực cho các doanh nghiệp được chọn tham gia vào mô hình điểm này. Với chi phí đầu tư ban đầu cho 10 nghiên cứu điển hình thành công là 32.500.000 VNĐ, 06 doanh nghiệp điểm đã tiết kiệm được hơn 300.000.000 VNĐ/năm.
 Bảng Kiểm soát sản xuất tại công đoạn Bồi của Công ty TNHH Bình Minh PAT. 
Với số lượng doanh nghiệp được chọn tham gia vào nhiệm vụ (06 doanh nghiệp) tuy là con số rất khiêm tốn so với số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ trong cả nước, nhưng kết quả đạt được có ý nghĩa khởi đầu quan trọng, góp phần từng bước nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam và đội ngũ cán bộ, chuyên gia tư vấn về năng suất chất lượng. Các doanh nghiệp tham gia đều có sự thay đổi đáng kể trong nhận thức về các dạng lãng phí đang tồn tại, những vấn đề mà trước đây đối với các doanh nghiệp là hoạt động hàng ngày, là những vấn đề hiển nhiên. Sau quá trình triển khai áp dụng, tùy theo đặc thù công cụ áp dụng là Mizusumashi hay Kamishibai mà các doanh nghiệp nhận diện những vấn đề còn tồn tại và xác định rõ các dạng lãng phí, để từ đó có những giải pháp phù hợp nhằm tiết giảm chi phí, nâng cao năng suất, giảm tác động môi trường, góp phần nâng cao hình ảnh doanh nghiệp.
Nhiệm vụ cũng đã góp phần tạo tiền đề cho phong trào nâng cao năng suất chất lượng tại doanh nghiệp, gắn liền với hoạt động của nhóm cải tiến liên tục và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Mức độ thành công của mỗi mô hình đều có những điểm khác nhau về quy mô, phạm vi song tất cả đều có được cách tiếp cận mới về năng suất chất lượng một cách đầy đủ và trực quan. Qua quá trình thực hiện nhiệm vụ, ngoài những giá trị về mặt kinh tế còn giúp nâng cao nhận thức, chuyên môn và kỹ năng cho đội ngũ nhân sự của doanh nghiệp về các công cụ cải tiến năng suất chất lượng nói chung và hai công cụ Mizusumashi và Kamishibai nói riêng.
Vài nét về Mizusumashi
Tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các công nhân viên thường được giao nhiều nhiệm vụ để hoàn thành công việc, trong đó có nhiều việc có thể cản trở họ thực hiện tốt công việc chuẩn. Mizusumashi đóng vai trò quản lý cao nhất, điều hành mọi công việc trong dây chuyền sản xuất đồng thời chịu trách nhiệm mọi hoạt động của chuyền, phạm vi trước cấp quản lý cao hơn. Mizusumashi thuộc nhóm công cụ hỗ trợ sản xuất đúng lúc – Just in time, từ đó góp phần đảm bảo ổn định sản xuất. Mizusumashi áp dụng thành công khi mà công việc thuộc phạm vi áp dụng phải được chuẩn hóa và có quy trình rõ ràng, gắn liền với trách nhiệm. Các công việc cần được chuẩn hóa trước hoặc trong quá trình triển khai công cụ này.
Mizusumashi không chỉ đòi hỏi phải có kiến thức và kinh nghiệm, vị trí này cũng đòi hỏi khả năng học tập nâng cao kiến thức chuyên môn, đặc biệt là các công cụ sản xuất tinh gọn. Vị trí này đòi hỏi cá nhân đó cần học hỏi liên tục để nắm rõ cách thức khu vực sản xuất vận hành, hiểu công việc của tất cả mọi công nhân viên thuộc phạm vi áp dụng, cũng như những thách thức mà công nhân viên đó có thể gặp phải trong công việc hàng ngày.
Do vậy, nhìn xa hơn, một Mizusumashi đúng nghĩa có thể sẽ là trưởng nhóm, giám sát hoặc trở thành người quản lý sau này. Lựa chọn một cá nhân có tiềm năng không những sẽ giúp họ làm tốt công việc quan trọng này, mà còn đặt họ ở vị trí tốt để có tạo giá trị tốt hơn trong tương lai. Ngoài ra, họ sẽ trở thành nguồn lực quan trọng như một người điều phối sản xuất tinh gọn, có thể quan sát toàn bộ hệ thống sản xuất, nhận diện mỗi vấn đề có liên quan tại mỗi khu vực để khắc phục và hài hòa với toàn bộ hệ thống.
Vài nét về Kamishibai
Một doanh nghiệp áp dụng một lúc nhiều hệ thống quản lý, công cụ năng suất chất lượng, sản xuất tinh gọn thì Kamishibai là lựa chọn phù hợp cho việc thực hiện cải tiến và duy trì trong cả ngắn hạn và lâu dài.
Thực tế, một doanh nghiệp thường áp dụng nhiều công cụ/mô hình cải tiến như 5S, TPM, TQM, v.v. để mang lại những hiệu quả về nâng cao năng suất chất lượng, giảm chi phí. Quá trình triển khai áp dụng này sẽ gặp nhiều khó khăn cho doanh nghiệp, nhưng khó khăn thách thức lớn nhất là duy trì kết quả triển khai một cách bền vững. Để duy trì hiệu quả, các doanh nghiệp thường chọn giải pháp xây dựng cơ chế “đánh giá, kiểm tra” mong muốn quá trình đánh giá này có thể giúp cung cấp thông tin cũng như tạo thói quen để mô hình được thực hiện trên cơ sở thường xuyên và chính xác. Kamishibai là lựa chọn phù hợp với phương pháp sử dụng thẻ/bảng hình ảnh trong quản lý sản xuất, được phát triển và sử dụng trong hệ thống sản xuất của Toyota, như một công cụ đánh giá quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Kết quả của việc áp dụng Kamishibai được thể hiện hoàn toàn bằng hình ảnh nên rất dễ dàng cho các cấp quản lý/giám sát/cán bộ công nhân viên có liên quan có thể quan sát, kiểm tra và nhận biết được vai trò, trách nhiệm của chính mỗi người trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Theo người Nhật, văn hóa Kamishibai là văn hóa tôn trọng (Culture of Respect): Doanh nghiệp cần áp dụng văn hóa “TẠI SAO”, không phải văn hóa “AI”. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp áp dụng Kamishibai cần quan tâm đến quá trình thông suốt chứ không quan tâm đến trách nhiệm, qua đó việc kiểm tra, đánh giá theo Kamishibai tại doanh nghiệp sẽ hướng đến lợi ích chung của doanh nghiệp. Bất cứ vấn đề nào cũng được nhìn nhận một cách nghiêm túc và giải quyết triệt để. Đó là lý do vì sao không chỉ người quản lý, ngay cả một công nhân bình thường cũng có thể cho dừng toàn bộ dây chuyền nếu phát hiện ra sai sót. Kamishibai sẽ giúp hình thành nên văn hóa công ty: văn hóa ứng xử giữa lãnh đạo với nhân viên, giữa các nhân viên với nhau; sự tiết kiệm; sự bảo vệ thương hiệu của công ty; sự cố gắng hết mình cho công việc; tinh thần học hỏi lẫn nhau.
Đối với tất cả các những cán bộ công nhân viên có liên quan đến Kamishibai tại doanh nghiệp cần phải đảm bảo tinh thần Kaizen trong suốt quá trình triển khai, theo đó trong quá trình giám sát/kiểm tra người thực hiện luôn xác định đến những cải tiến. Triết lý Kaizen trong Kamishibai là “Làm cho nó tốt hơn, chế tạo ra nó tốt hơn, bởi vì nếu chúng ta không làm, chúng ta không thể cạnh tranh với những cái của người khác làm”.
Nguyễn Thái Thùy Hoa – SMEDEC 2
lên đầu trang